ଧନତେରସ, ଯାହାକୁ ଧନତ୍ରୟୋଦଶୀ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଦୀପାବଳିର ପାଞ୍ଚଦିନିଆ ଉତ୍ସବର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ବ। ଏହି ଶୁଭ ଦିନରେ ଭକ୍ତମାନେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସୁଖ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରି ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭଗବାନ କୁବେର ଓ ଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା କରନ୍ତି।
ପୌରାଣିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଅମୃତ କଳସ ଧରି ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିଲେ। ତେଣୁ ଧନତେରସକୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଆରୋଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଲୋକମାନେ ଘର ସଫା କରନ୍ତି, ଦୀପ ଜଳାନ୍ତି, ପୂଜା କରନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ସୁନା, ରୂପା କିମ୍ବା ନୂଆ ବାସନ କିଣନ୍ତି।
ଏହି ଲେଖାରେ ଧନତେରସ ୨୦୨୬ର ତାରିଖ, ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ, ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ, ପୂଜା ବିଧି, ବ୍ରତ କଥା, ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଆରତୀ ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତୁ।
ଧନତେରସ ୨୦୨୬ ତାରିଖ ଓ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ
ଧନତେରସ ୨୦୨୬ ନଭେମ୍ବର ୬, ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ପାଳନ କରାଯିବ। ଏହି ପର୍ବ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ପଡ଼େ।
ଧନତେରସ ୨୦୨୬ର ମୁଖ୍ୟ ସମୟସୂଚୀ:
- ଧନତେରସ ତାରିଖ: ଶୁକ୍ରବାର, ୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬
- ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ଆରମ୍ଭ: ନଭେମ୍ବର ୬ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୦:୩୦
- ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥି ଶେଷ: ନଭେମ୍ବର ୭ ସକାଳ ପ୍ରାୟ ୧୦:୪୭
- ଧନତେରସ ପୂଜାର ଆନୁମାନିକ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ: ସନ୍ଧ୍ୟା ୬:୨୫ରୁ ରାତି ୮:୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ
ସ୍ଥାନୀୟ ପଞ୍ଜିକା ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟ ଅନୁସାରେ ଏହି ସମୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ। ପୂଜା କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ସହରର ବିଶ୍ୱସନୀୟ ପଞ୍ଜିକାରୁ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଧନତେରସ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ
ପୂଜା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ସାମଗ୍ରୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଖନ୍ତୁ:
- ଗଣେଶ, ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଓ କୁବେରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ଫଟୋ
- କାଠର ପୀଢ଼ା ଓ ସଫା କପଡ଼ା
- ଦୀପ, ତୁଳା ବଳିତା, ଘିଅ କିମ୍ବା ତେଲ
- ଧୂପକାଠି ଓ କର୍ପୂର
- ସିନ୍ଦୂର, ହଳଦୀ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅକ୍ଷତ
- ତାଜା ଫୁଲ ଓ ଫୁଲମାଳ
- ଫଳ, ମିଠା ଓ ନୈବେଦ୍ୟ
- କଳସ, ପାଣି ଓ ଚାମଚ
- ମୁଦ୍ରା, ଧାତୁର ବାସନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ
- ଯମ ଦୀପଦାନ ପାଇଁ ମାଟି ଦୀପ
ପରିବାରର ପରମ୍ପରା ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ ରୀତିନୀତି ଅନୁସାରେ ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥାଇପାରେ।
ଧନତେରସ ପୂଜା ବିଧି: କିପରି ପୂଜା କରିବେ?
୧. ଘର ସଫା କରି ସଜାନ୍ତୁ
ପର୍ବ ପୂର୍ବରୁ ଘରକୁ ଭଲ ଭାବରେ ସଫା କରନ୍ତୁ। ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାରରେ ଝୋଟି କିମ୍ବା ରଙ୍ଗୋଲି କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଫୁଲ ଓ ଦୀପରେ ଘର ସଜାନ୍ତୁ। କେତେକ ପରିବାର ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆଗମନର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଘରର ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ଛୋଟ ପାଦଚିହ୍ନ ମଧ୍ୟ ଆଙ୍କନ୍ତି।
୨. ପୂଜା ସ୍ଥାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ
କାଠର ପୀଢ଼ା ଉପରେ ସଫା କପଡ଼ା ବିଛାଇ ଗଣେଶ, ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଓ କୁବେରଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ଫଟୋ ରଖନ୍ତୁ। ପୂଜା ସାମଗ୍ରୀ, ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ନୈବେଦ୍ୟକୁ ପାଖରେ ରଖନ୍ତୁ।
୩. ପ୍ରଥମେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ
ଗଣେଶଙ୍କୁ ଫୁଲ, ଅକ୍ଷତ ଓ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର ହେବା ସହ ପୂଜା ନିର୍ବିଘ୍ନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
ଗଣେଶ ମନ୍ତ୍ର:
ଓଁ ଗଂ ଗଣପତୟେ ନମଃ॥
ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଭକ୍ତିର ସହିତ ଜପ କରନ୍ତୁ।
୪. ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ
ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ଆୟୁର୍ବେଦ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଦେବତା ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଏ। ତାଙ୍କୁ ଫୁଲ, ଜଳ ଓ ଫଳ ଅର୍ପଣ କରି ପରିବାରର ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
ଏହି ଅବସରରେ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିପାରିବେ।
୫. ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତୁ
ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ସିନ୍ଦୂର, ଫୁଲ, ମିଠା ଓ ମୁଦ୍ରା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଧନର ଅଧିପତି ଭାବେ ପରିଚିତ ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଧନସମ୍ପତ୍ତି, ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
ପରିବାରରେ ସୁଖଶାନ୍ତି ବଜାୟ ରହିବା ସହ ଧନକୁ ସତ୍କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାର ବୁଦ୍ଧି ମିଳୁ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
୬. ନୂଆ ବାସନ ଓ ମୁଦ୍ରା ପୂଜା କରନ୍ତୁ
ଧନତେରସ ଦିନ ଅନେକ ପରିବାର ସୁନା, ରୂପା, ନୂଆ ବାସନ କିମ୍ବା ମୁଦ୍ରା କିଣି ପୂଜା କରନ୍ତି। ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୂଜା ସ୍ଥାନରେ ରଖି ଫୁଲ ଓ ଅକ୍ଷତ ଅର୍ପଣ କରିପାରିବେ।
ତେବେ ନୂଆ ଜିନିଷ କିଣିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ। ଭକ୍ତିର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ମଧ୍ୟ ଏହି ପର୍ବର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ।
୭. ଦୀପ ଜଳାଇ ଆରତୀ କରନ୍ତୁ
ଘରର ପୂଜାସ୍ଥାନ, ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଓ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଦୀପ ଜଳାନ୍ତୁ। ଗଣେଶ, ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଆରତୀ କରନ୍ତୁ।
ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି ପରିବାରର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
୮. ଯମ ଦୀପଦାନ କରନ୍ତୁ
ଧନତେରସ ଦିନ ଯମ ଦୀପଦାନ କରିବାର ଏକ ପରମ୍ପରା ରହିଛି। ଯମରାଜଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦୀପ ଜଳାଇ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରାଯାଏ।
ନିଜ ପରିବାରର ପରମ୍ପରା କିମ୍ବା ସ୍ଥାନୀୟ ରୀତି ଅନୁସାରେ ଏହି ଆଚାର ପାଳନ କରନ୍ତୁ।
ଧନତେରସ ବ୍ରତ କଥା
ରାଜା ହିମଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ କାହାଣୀ
ଧନତେରସ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପାରମ୍ପରିକ କାହାଣୀ ହେଉଛି ରାଜା ହିମଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ କଥା।
କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ, ରାଜା ହିମଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ବିବାହର ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ସାପ କାମୁଡ଼ାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ବୋଲି ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି କଥା ଜାଣିବା ପରେ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ।
ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରାତିରେ ସେ ସୁନା, ରୂପା ଅଳଙ୍କାର, ମୁଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷ ସଂଗ୍ରହ କରି କୋଠରୀର ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାରରେ ଗଦା କରି ରଖିଲେ। ଚାରିପାଖରେ ଅନେକ ଦୀପ ମଧ୍ୟ ଜଳାଇଲେ।
ସ୍ୱାମୀ ଯେପରି ଶୋଇ ନ ପଡ଼ନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କୁ କାହାଣୀ ଶୁଣାଇଲେ ଏବଂ ଗୀତ ଗାଇ ରାତିସାରା ଜାଗ୍ରତ ରଖିଲେ। ଯେତେବେଳେ ଯମରାଜ ସାପ ରୂପରେ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ, ଦୀପର ଆଲୋକ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଜିନିଷର ଗଦା ତାଙ୍କ ରାସ୍ତାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କଲା।
ସାପଟି ସେହି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଚଢ଼ି ବସିଲା। କିନ୍ତୁ ଦୀପର ଆଲୋକ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଗୀତ ତାହାର ଧ୍ୟାନ ଆକର୍ଷଣ କଲା। ଏହିପରି ଭାବରେ ରାତି ବିତିଗଲା। ରାଜକୁମାରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଯିବାରୁ ସାପଟି ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲା ଏବଂ ରାଜକୁମାରଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା ପାଇଲା।
ଏହି ପାରମ୍ପରିକ କାହାଣୀ ଅନୁସାରେ, ଦୀପ ଜଳାଇବାର ପ୍ରଥା ପରିବାରର ସୁରକ୍ଷା, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା ସହ ଜଡ଼ିତ।
ବିଶେଷକରି ଧନତେରସର ଯମ ଦୀପଦାନ ପରମ୍ପରା ସହିତ ଏହି କାହାଣୀ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
ଧନତେରସର ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର
୧. ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ମନ୍ତ୍ର
ମନ୍ତ୍ର:
ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ ଧନ୍ୱନ୍ତରୟେ ଅମୃତକଳଶହସ୍ତାୟ ସର୍ବାମୟବିନାଶାୟ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟନାଥାୟ ଶ୍ରୀମହାବିଷ୍ଣବେ ନମଃ॥
ଅର୍ଥ: ଅମୃତ କଳସ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ଶ୍ରୀମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ୱରୂପ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶାନ୍ତି ଓ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିପାରିବେ।
୨. ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର
ମନ୍ତ୍ର:
ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ନମଃ॥
ଅର୍ଥ: ଧନ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କରୁଥିବା ମା' ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ଧନତେରସ ଓ ଦୀପାବଳି ସମୟରେ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବାବେଳେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରନ୍ତୁ।
୩. ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର
ମନ୍ତ୍ର:
ଓଁ ଯକ୍ଷାୟ କୁବେରାୟ ବୈଶ୍ରବଣାୟ ଧନଧାନ୍ୟପତୟେ ଧନସମୃଦ୍ଧିଂ ମେ ଦେହି ଦାପୟ ସ୍ୱାହା॥
ଅର୍ଥ: ଧନସମ୍ପତ୍ତି, ଶସ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଜୀବନ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସମ୍ବଳ ପ୍ରାପ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କୁ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା।
୪. ଯମ ଦୀପଦାନ ମନ୍ତ୍ର
ମନ୍ତ୍ର:
ମୃତ୍ୟୁନା ପାଶଦଣ୍ଡାଭ୍ୟାଂ କାଳେନ ଶ୍ୟାମୟା ସହ।
ତ୍ରୟୋଦଶ୍ୟାଂ ଦୀପଦାନାତ୍ ସୂର୍ଯ୍ୟଜଃ ପ୍ରୀୟତାଂ ମମ॥
ଅର୍ଥ: ଧନତେରସ ଦିନ ଦୀପଦାନ କରିବା ସମୟରେ ଯମରାଜଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦ ଓ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରି ପାରମ୍ପରିକ ଭାବେ ପାଠ କରାଯାଉଥିବା ପ୍ରାର୍ଥନା।
ଆଞ୍ଚଳିକ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ମନ୍ତ୍ରର ପାଠରେ ସାମାନ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥାଇପାରେ।
ଧନତେରସ ଆରତୀ
ଧନତେରସ ପୂଜାରେ ଆରତୀର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଏହି ଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଭଗବାନ ଗଣେଶଙ୍କ ଆରତୀ କରନ୍ତି। ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଓ କୁବେରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିର ସହିତ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଧନତେରସ ପୂଜାରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଆରତୀଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରିପାରିବେ:
- ଶ୍ରୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମାତା ଆରତୀ: ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ପାରମ୍ପରିକ ଓଁ ଜୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମାତା ଆରତୀ ପାଠ କରନ୍ତୁ।
- ଶ୍ରୀ ଗଣେଶ ଆରତୀ: ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର ହେବା ଓ ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ ଜୟ ଗଣେଶ ଦେବା ଆରତୀ ପାଠ କରନ୍ତୁ।
- ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନା: ଶେଷରେ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
ଆରତୀ ପରେ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ, ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସାଦ ବାଣ୍ଟନ୍ତୁ ଏବଂ ସୁଖଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।
ଧନତେରସ କାହିଁକି ପାଳନ କରାଯାଏ?
ଧନତେରସର ଅନେକ ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି।
ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କ ପୂଜା: ଧନ୍ୱନ୍ତରୀଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଆୟୁର୍ବେଦ ସହ ଜଡ଼ିତ ଦେବତା ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରାଯାଏ। ତାଙ୍କ ପୂଜା ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ମନେ ପକାଇଥାଏ।
ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା: ଧନ, ସୌଭାଗ୍ୟ, ସୁଖ ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଭକ୍ତମାନେ ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆରାଧନା କରନ୍ତି।
ଭଗବାନ କୁବେରଙ୍କ ପୂଜା: କୁବେରଙ୍କୁ ଧନ ଓ ଭଣ୍ଡାରର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଦୀପ ଜଳାଇବା: ଦୀପ ଆଲୋକ, ଆଶା ଓ ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଆଲୋକର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ।
ସୁନା, ରୂପା ଓ ବାସନ କିଣିବା: ଅନେକ ପରିବାର ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଓ ନୂଆ ଆରମ୍ଭର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।
ଧନତେରସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶ୍ନ
ଧନତେରସ ୨୦୨୬ କେବେ?
ଧନତେରସ ୨୦୨୬ ନଭେମ୍ବର ୬, ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ପାଳନ କରାଯିବ।
ଧନତେରସ ପୂଜାର ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତ କେବେ?
ସନ୍ଧ୍ୟା ୬:୨୫ରୁ ରାତି ୮:୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟକୁ ପୂଜା ପାଇଁ ଆନୁମାନିକ ଭାବେ ଉପଯୁକ୍ତ ମନେ କରାଯାଉଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ପଞ୍ଜିକାରୁ ସମୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ।
ଧନତେରସ ଦିନ କେଉଁ ଦେବଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ?
ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭଗବାନ କୁବେର ଓ ଗଣେଶଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ପୂଜା କରାଯାଏ।
ଧନତେରସ ଦିନ କେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ?
ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ମନ୍ତ୍ର, ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଧନସମ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ କୁବେର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିପାରିବେ।
ଧନତେରସ ଦିନ ସୁନା କିଣିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କି?
ନା। ସୁନା କିମ୍ବା ରୂପା କିଣିବା ଏକ ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରା, କିନ୍ତୁ ଏହା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ। ଭକ୍ତିର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଓ ପାରିବାରିକ ପରମ୍ପରା ପାଳନ କରିବା ମଧ୍ୟ ଏହି ପର୍ବର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ।
ଧନତେରସ ଦିନ ଦୀପ କାହିଁକି ଜଳାଯାଏ?
ଦୀପ ଜଳାଇବା ଶୁଭ, ଆଶା ଓ ଆଲୋକର ପ୍ରତୀକ। ଯମ ଦୀପଦାନ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ମଙ୍ଗଳ କାମନା ପାଇଁ କରାଯାଉଥିବା ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ପ୍ରାର୍ଥନା।
ଆପଣଙ୍କ ଭକ୍ତି ଜାରି ରଖନ୍ତୁ
ଏହି ଦିନ ଆପଣଙ୍କ ଉପାସନାକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର କରିବା ପାଇଁ, ଏଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ିପାରିବେ କିମ୍ବା ଜପ କରିପାରିବେ:
- ଓଁ ଶ୍ରୀଂ ମହାଲକ୍ଷ୍ମ୍ୟୈ ନମଃ – ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ
- ଜୟ ଗଣେଶ ଦେବା ଆରତୀ
- ଓଁ ଜୟ ଜଗଦୀଶ ହରେ ଆରତୀ
- ବିଷ୍ଣୁ ସହସ୍ରନାମ
ଉପସଂହାର
ଧନତେରସ ହେଉଛି ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧି, ଭକ୍ତି ଓ ନୂଆ ଆରମ୍ଭର ପର୍ବ। ଏହି ଦିନ ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଭଗବାନ କୁବେର ଓ ଗଣେଶଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତି।
ଧନତେରସର ପୂଜା ବିଧି ଅନୁସରଣ କରି, ପାରମ୍ପରିକ ବ୍ରତ କଥା ସ୍ମରଣ କରି, ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଓ ଆରତୀ କରି ଏହି ପର୍ବକୁ ଭକ୍ତିର ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଇପାରେ।
ଭଗବାନ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ। ମା' ଲକ୍ଷ୍ମୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଆଣନ୍ତୁ। ଗଣେଶ ସମସ୍ତ ବାଧାବିଘ୍ନ ଦୂର କରନ୍ତୁ।
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧନତେରସ ୨୦୨୬ର ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା!